arrow-left arrow-right logo_ashoka share-email share-facebook share-googleplus share-twitter

Page Title

ZdzisławNitak

Country, Date of election

Poland 2001

Field

Environment

Zdzisław Nitak buduje świadomość ekologiczną w polskich miastach, koncentrując się na związku między miejskimi zwyczajami domowymi a niszczeniem środowiska naturalnego. Pracuje z młodzieżą, nauczycielami, rodzicami, władzami lokalnymi i stowarzyszeniami sąsiedzkimi, nie tylko by skłaniać ich do zmiany wzorców konsumpcji, ale także skonsolidować skuteczną strukturę lobbingową by wpływać na polityki korporacji i państwa na poziomie lokalnym, krajowym i europejskim.

Problem

Jakość życia mieszkańców danej społeczności od gospodarstwa domowego, poprzez placówki oświatowe, miejsca pracy po całe miejscowości zależą od sposobów korzystania z lokalnych zasobów naturalnych: wody, energii, powietrza, przyrody, gruntów. Gdy brakuje równowagi między konsumpcją a troską o naturalny rozwój zasobów, pogarsza się odczuwalna jakość codziennego życia mieszkańców. To stąd tworzy się smog utrudniający oddychanie, zanika różnorodność biologiczna, zwiększają się koszty dostarczania czystej wody pitnej i czystej energii, pogarsza się jakość lokalnych produktów spożywczych w wyniku przenawożenia gleby. Na poziomie globalnym powstaje „dług ekologiczny” społeczeństwa wobec przyrody, przejawiający się m.in. zmianami klimatycznymi z ich konsekwencjami. Dotychczasowe wzorce codziennej konsumpcji zasobów „zwykłych ludzi” są niezrównoważone. Wynika to z niskiej świadomości, słabej edukacji i ogólnego poczucia niemocy, że aktywność jednostki ma jakiś wpływ na polepszenie stanu środowiska naturalnego i poprawę jakości życia ogółu mieszkańców. Wyzwaniem jest takie wspieranie i umacnianie w wytrwałości nauczycieli – wolontariuszy i ich uczniów, aby osiągnąć roczny cel – przeprowadzić festiwal integrujący społeczność wokół wartości ekologicznych, zachęcić innych do działań własnym entuzjazmem.

Impact

Fundacja GAP Polska przez sieć przeszkolonych nauczycieli w całej Polsce wspiera w szkołach aktywną edukację dla zrównoważonego rozwoju. Programy kierowane do uczniów docierają do ich gospodarstw domowych i wpływają również wśród dorosłych na zmianę nawyków na coraz bardziej ekologiczne. Można to sprawdzić przez promowany przez Fundację kalkulator śladu ekologicznego i inne, wymierne metody monitorowania zmiany postaw wobec środowiska. Kluczem programów jest praca zespołowa dzieci i młodzieży, co rozwija poczucie wewnętrznego umocnienia i kształtuje lokalnych liderów. W programy GAP wpisana jest współpraca młodzieży ze środowiskiem pozaszkolnym, promocja wartości takich jak empatia, odpowiedzialność, troska oraz kształcenie młodszych od siebie. Fundacja GAP Polska współpracuje z Ośrodkami Doskonalenia Nauczycieli, Parkami Narodowymi i organizacjami regionalnymi, korzystając z lokalnych ekspertów – wolontariuszy. Każdego roku w programy Fundacji angażuje się kilkuset nauczycieli a nawet do 10 tysięcy uczniów.

Idea

Zdzisław kładzie nacisk na tworzenie w szkołach zespołów działania (10-15 osobowych), które przez cały rok szkolny prowadzą mini projekty ekologiczne, oddziałujące pozytywnie na całą społeczność. W mniejszych miejscowościach i na wsiach publiczna celebracja osiągnięć wpływa edukacyjnie na całą społeczność i po 2-3 latach staje się imprezą festiwalową dla mieszkańców. Uczniowie coraz częściej monitorują zarządzanie przez dyrekcję zasobami w swoich szkołach (wodą, zakupami, żywnością w stołówce, odpadami), przedstawiają propozycje zmian na lepsze i angażują się w ich wprowadzanie, np. przez wykonanie ogrodu warzywnego, instalację zbiornika na deszczówkę. Nowością jest wymierne wyrażanie wartości w działaniu, pokazywanie że rośliny jadalne rosną wydajniej pod wpływem empatii, a z troski o innych w odległych krajach robi się zbiórki funduszy na szlachetne cele. Wartości w edukacji mają szansę zaistnieć i sprawdzić się podczas zajęć terenowych. Zdzisław stara się więc stwarzać szkołom okazję do badania i poznawania najbliższego środowiska przyrodniczego pracując nad ofertą pomocy dydaktycznych. Nowym trendem, w który się angażuje, jest partnerstwo uczelni ze szkołami. Ważne jest, aby studenci kierunków przyrodniczych odwiedzali coraz częściej szkoły wiejskie i w małych miastach, dzieląc się swoimi odkryciami i angażując dzieci w nowatorskie badania świata, który ich otacza.

Vision

Zdzisław dąży do zmiany postaw społecznych na rzecz zrównoważonego rozwoju. Dotyczy to nie tylko poszanowania i troski o zasoby środowiska naturalnego w życiu codziennym, ale także rozwoju społecznego, opartego na współpracy, szacunku, empatii. Aby wzmocnić zaangażowanie skupia się na pokazywaniu dzieciom i młodzieży wymiernych efektów ich prostych, często zabawnych działań ekologicznych. Stara się pokazywać w sposób symboliczny przyrost wartości, którymi się kierują. Przenikanie idei zrównoważonego rozwoju do różnych przedmiotów szkolnych jest obecnie najlepszym wskaźnikiem pozytywnej zmiany w świadomości. Czas, w jakim uczniowie szkoły przebywają regularnie na zajęciach badawczych w środowisku przyrody, świadczy z kolei o wzroście naszej świadomości, jako społeczeństwa dla zrównoważonego rozwoju. Chciałby aby zmiana postaw na rzecz zrównoważonego rozwoju nastąpiła w zespołach działania, a dalej w społecznościach w każdej szkole.

Motivation

Zrównoważony rozwój i czynna ochrona przyrody stają się coraz bardziej modne, bo ukazują w działaniu kim naprawdę jesteśmy. Są wyborem podstawowych społecznych wartości: troski, odpowiedzialności, zaangażowania, uczciwości, współczucia. W niektórych regionach Polski, gdzie programy Fundacji GAP były szczególnie popularne, nauczyciele z zadowoleniem zauważają różnice w wyższym poziomie świadomości uczniów – ich absolwentów. To co go szczególnie cieszy, to stopniowe przechodzenie uczniów, uczestników naszych programów, z biernej roli odbiorcy procesu uczenia się do roli czynnej jako edukatora rówieśników lub młodszych od siebie, w tym przedszkolaków. Przemieniają oni system edukacji od wewnątrz: z opartego na znajomości faktów do wiedzy płynącej z doświadczania i dzielenia się przeżyciami. Zdzisława motywuje także wizja szkoły terenowej, gdzie co najmniej jeden dzień zajęć w tygodniu odbywa się w środowisku przyrody, a pozostałe w różnych lokalnych instytucjach.

Share this profile

Nowości Ashoki

Kliknij tutaj i zapisz się na comiesięczne Nowości Ashoki

Newsletter - Ashoka Poland

Wysyłając ten formularz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich Danych Osobowych poza Europejskim Obszarem Gospodarczym, tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.