arrow-left arrow-right logo_ashoka share-email share-facebook share-googleplus share-twitter

Page Title

KatarzynaSzymielewicz

Country, Date of election

Poland 2015

Field

Human Rights

W erze cyfrowej kamery i nadzór elektroniczny, prowadzony przez rządy lub korporacje, stały się niemal wszechobecne. Katarzyna promuje nowe wzorce zachowań i redefiniuje praktyki organizacyjne władz publicznych, instytucji państwowych, organizacji społecznych i biznesowych, społeczności i jednostek. Działa na rzecz umocnienia społeczeństwa obywatelskiego, w celu monitorowania procesu legislacyjnego i interwencji prawnych, mających na celu wprowadzenie prawa do prywatności i mechanizmów kontroli obywatelskiej w istniejących i nowo powstałych przepisach.


Problem

Katarzyna zauważa, że żyjemy w społeczeństwie nadzorowanym w sposób rutynowy i zautomatyzowany. Przynosi to nie tylko oczywiste korzyści, ale i stanowi ryzyko. Prawa człowieka w świecie, w którym żyjemy są chronione lepiej, ale wciąż pojawiają się nowe obszary, gdzie doświadczamy ograniczenia wolności, różnych form kontroli i opresji. Katarzyna uważa, że jednym z najbardziej newralgicznych obszarów jest informacja – tutaj występuje coraz więcej zagrożeń. Fundacja Panoptykon założona i przewodzona przez Katarzynę, wymienia tak zwane 7 grzechów głównych społeczeństwa nadzorowanego: ingerencje w prywatność, dyskryminacja i wykluczenie, błędy systemu, wzrost lęku, erozja zaufania, maskowanie zamiast rozwiązywania problemów, rozproszenie odpowiedzialności i bierność, przymus zamiast etyki.

Impact

Katarzynie już udało się unaocznić i rozpocząć budowanie świadomości o ryzyku, jakie niesie nadzór. Wcześniej w Polsce nie było żadnej debaty o tym jak działa nadzór, jakie zagrożenia łączą się z informacją – zbieranie danych o podróżujących samolotami, dane telekomunikacyjne, bankowe, w celu analizy ryzyka, praktyki Google. Ludzie zaczęli do tego zagadnienia z dużo większą świadomością. By zarządzać ryzykami związanymi z przechowywaniem i gromadzeniem informacji Katarzyna i Panoptykon, często na drodze sądowej, dowiadują się o działaniach służb, monitoringów, baz danych, czy ustawach o charakterze inwigilacyjnym, by proponować obywatelom świadome możliwości przeciwdziałania nadzorowi. Panoptykon przyczynia się też do dyskusji legislacyjnych, dbając by polskie prawo nie naruszało praw człowieka, obywateli.

Idea

Katarzyna oparła swoje podejście na redefinicji praktyk organizacyjnych podmiotów masowo stosujących nadzór, aby odpowiedzieć na niewystarczającą ochronę praw człowieka w społeczeństwie nadzorowanym. Katarzyna pokazuje mechanizmy władzy, które opierają się na wykorzystywaniu informacji o ludziach. Z jednej strony nagłaśnia nadużycia, poprzez Fundacje Panoptykon wywiera presję na władzę oraz stara się dawać ludziom narzędzia, aby mogli zrozumieć ten problem i sami się chronić. Obywatele często nie dostrzegają zagrożeń płynących z pozostawiania informacji na swój temat, biznes i rządy dostrzegają jej wartość i zbierają te informacje. Katarzyna dostarcza ram i rozwiązań umożliwiających obywatelom zrozumienie zagrożenia a także profilaktykę. Poprzez pracę na rzecz zmiany prawa, Katarzyna działa w Polsce systemowo. Jednak rozumiejąc globalną naturę problemu Panoptykon wychodzi w swoich działaniach na poziom europejski. Katarzyna stara się wpływać na prawo, pracuje z mediami, którym objaśnia problem, doradza firmom jak działać, aby nie prowadzić groźnej inwigilacji klientów i promować dobre praktyki, tworzy rozwiązania dla szkół i edukacji nieformalnej, a także poprzez aktywistów i wolontariuszy wprowadza małe lokalne zmiany od podstaw.

Vision

Katarzyna dąży do wzmocnienia społeczeństwa, by miało możliwość wyboru i kontroli praktyk i mechanizmów nadzoru, którym jest poddawane, tak aby służby, władze państwowe, organizacje społeczne czy biznesowe sięgały po te środki tylko w ostateczności. Aby wizja ta mogła się ziścić, konieczna jest redefinicja wzorców zachowań organizacji nadzorujących i w ostateczności samych praktyk. Dlatego działalność Panoptykon ma charakter ciągły i kontynuują działania w ramach wyznaczonych celów. Obecnie nacisk będzie kładziony na otwieranie nadzorującego państwa, zmianę tego jak działają polskie służby specjalne. Drugi etap to konieczność rozliczania się z tego jak działają algorytmy, tam gdzie decyzje powstają w oparciu o analizę statystyczną przez państwo czy korporacje. Ważne będzie też zwiększanie świadomości poprzez różnego rodzaju eksperymenty artystyczne, dziennikarskie, badawcze, aby pokazać ludziom, jak te mechanizmy funkcjonują.

Motivation

Impulsem, który skłonił Katarzynę do działania była złość i niezgoda. Jako obywatelka czuła, poddana manipulacji, pozbawiona realnego wpływu i kontrolowana. Obecnie, gdy dojrzała, za swoją motywację uważa poczucie utraty wpływu i chęć życia w świecie, w którym każdy kto chce powinien mieć możliwość wpływu, na to jak on funkcjonuje. Działając w obszarze zarządzania ryzykami związanymi z nadzorem, Katarzyna wykorzystuje swoja wiedzę i kompetencje z obszaru prawa, dziennikarstwa i umiejętności społecznych. Motywację stanowi też waga problemu i świadomość wysokiej stawki.

Kontakt

Fundacja Panoptykon

 

Share this profile

Nowości Ashoki

Kliknij tutaj i zapisz się na comiesięczne Nowości Ashoki

Newsletter - Ashoka Poland

Wysyłając ten formularz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich Danych Osobowych poza Europejskim Obszarem Gospodarczym, tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.