arrow-left arrow-right logo_ashoka share-email share-facebook share-googleplus share-twitter

Page Title

KubaWygnański

Country, Date of election

Poland 2018

Field

Civic participation

Od końca lat osiemdziesiątych Kuba buduje instytucje i sieci, które umożliwiają powstawanie, rozwój i prosperowanie sektora obywatelskiego w Polsce i krajach sąsiednich. Zaprojektował on i kontynuuje projektowanie interwencji, które kształtują sektor obywatelski: nie jako sztywny model, w którym role i funkcje są stałe, ale jako otwarty paradygmat zdolny do ciągłego dostosowywania się, by sprostać nowym wyzwaniom.

Problem

Od zakończenia komunizmu Europa Środkowa i Wschodnia została uznana za pozytywny przykład demokracji, w której sektorem obywatelski jest silny i aktywny. Było tak zwłaszcza w pierwszych latach po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Jednak w ostatnich latach sektor obywatelski w Europie Środkowej i Wschodniej – a nawet na całym świecie – staje się coraz bardziej osłabiony, na skutek podważania przez populistów roli sektora obywatelskiego jako podstawy dla demokracji i wolności. Ich strategie działają, czego dowodem jest coraz niższa partycypacja społeczna i zwiększona polaryzacja, która skutkuje wzrostem popularności populistycznych i autorytarnych rządów przejmujących więcej władzy instytucjonalnej. Te wyzwania nie są charakterystyczne tylko dla Europy Środkowej i Wschodniej, polaryzacja polityczna i rosnący brak zaufania do istniejących systemów stają się trendem światowym drugiego dziesięciolecia XXI wieku.

Impact

Kuba wypracował wielostronną strategię skalowania wpływu, o której Kuba mówi jako o „pracy na szwach” lub „pracy pomiędzy”. Kuba działa na polu tworzenia polityk, skalowania całych modeli organizacyjnych (takich jak Stowarzyszenie Klon-Jawor, czy Stocznia), ale też inspiruje i wspiera siostrzane organizacje na Ukrainie, w Rumunii, na Węgrzech. Jednak największy wpływ społeczny Kuby przejawia się w szerzeniu zasad ekosystemu organizacji pozarządowych poprzez rozwijanie tzw. podejście do przywództwa ekosystemowego. Kuby podejście do przywództwa ekosystemowego składa się z pięciu kluczowych elementów: (1) Potwierdzenie działań w faktach, a nie w założeniach; (2) Motywacje wynikające z pokory, a nie z marki, (3) Dostrzeganie wartości we współpracy, zamiast hierarchii; (4) Tworzenie rozwiązań, które działają jako węzły, a nie centra; (5) Koncentrowanie się na realizacji misji, a nie wzmacnianiu lub rozwijaniu organizacji.

Kuba był mentorem dla wielu liderów tego podejścia, którzy dzisiaj prowadzą zarówno organizacje zainicjowane przez Kubę, takie jak Klon/Jawor, jak i te, przewodzą niezależnym organizacjom, takim jak Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni. Co więcej, Kuba podjął wysiłek rozpowszechnia to podejścia w organach publicznych, takich jak Rada Pożytku Publicznego, czy Rada Programowa Telewizji Publicznej. Wreszcie, rozszerza swoją misję zasiadając w zarządach wpływowych i spójnych z jego celami organizacji takich jak CIVICUS i TechSoup.

Idea

Kuba tworząc strategię wzmacniania sektora obywatelskiego zdiagnozował trzy nadrzędne potrzeby. Po pierwsze Kuba zidentyfikował i adresuje potrzebę stworzenia prawnej i instytucjonalnej infrastruktury niezbędnej do rozwijania sektora obywatelskiego. Ponadto przyczynił się do ukształtowania i rozwinięcia sposobu postrzegania społeczeństwa obywatelskiego, bez nadrzędnych wytycznych ze strony polityków, jak wcześniej było w krajach komunistycznych. Po drugie, kształtując sektor obywatelski Kuba zidentyfikował i adresuje potrzebę zwiększenia obszarów działań sektora – jako kamienia węgielnego demokracji i wolności. I wreszcie, ustanowił prężny ekosystem, aby wzmocnić zdolność sektora do reagowania na krytyczne problemy społeczne w miarę ich pojawiania się. Aby sprostać tym potrzebom, Kuba tka sektor obywatelski i wzmacnia ludzi, by stawali się liderami zmian.

Vision

Budując ekosystem organizacji pozarządowych, Kuba przedefiniował polskie społeczeństwo obywatelskie z zorientowanych wyłącznie na aktywizm związków zawodowych na wielopłaszczyznowy, prężny i rozwijający się sektor obywatelski. Obecnie koncentruje się na przekierowywaniu zaangażowania obywatelskiego z przeciwstawiania się problemom, podejścia negatywnego, na podejście pozytywne, na wartości i praktyki obywatelskie. Według Kuby pozytywny wektor aktywizmu obywatelskiego przyczynia się do sprawnego i inteligentnego sektora obywatelskiego, który zapewnia silną bazę dla demokracji i wolności.

Motivation

Przed pierwszymi demokratycznymi wyborami w Polsce po II Wojnie Światowej, w 1989 r., Kuba był chodzącym przykładem „siły słabego ogniwa”, zbierając i rozpowszechniając wiedzę o każdym kandydacie do parlamentu Solidarności, łącząc kandydatów z plakatów z tymi, którzy je rozwieszali. Poprzez swoją pracę przyczynił się do zwycięstwa ruchu Solidarności. Otrzymał ofertę pracy w parlamencie, ale wówczas podjął decyzję o nie wstąpieniu do rządu, ale zainwestował w budowę i wzmocnienie sektora społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Od tego czasu kontynuuje swoją pracę.

Share this profile

Download as PDF

Download

Nowości Ashoki

Kliknij tutaj i zapisz się na comiesięczne Nowości Ashoki

Newsletter - Ashoka Poland

Wysyłając ten formularz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich Danych Osobowych poza Europejskim Obszarem Gospodarczym, tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.