arrow-left arrow-right logo_ashoka share-email share-facebook share-googleplus share-twitter

Page Title

DagmaraBieńkowska

Country, Date of election

Poland 1998

Field

Economic development

Dagmara początkowo w latach 90tych, w czasach postkomunistycznych starała się pobudzać do działania i zaangażowania wspólnoty lokalne. Obecnie jej punktem uwagi jest przestrzeń i architektura, a jej działalność ewoluowała w stronę rozwoju gmin, powiatów i regionów, rewitalizacji obszarów miejskich poprzez budowę współpracy i partnerstwa miedzy sektorem publicznym, biznesem a organizacjami pozarządowymi, włączanie społeczności w procesy decyzyjne władz lokalnych.

 

Problem

Plany rozwoju przestrzennego w Polsce od czasów komunizmu naznacza odgórne podejmowanie decyzji. Z reguły w Polsce decyzje podejmowane są w zamkniętych gabinetach z małym udziałem mieszkańców. Niska partycypacja skutkuje niższą orientacją planów na potrzeby mieszkańców, przedsiębiorców czy organizacji działających na tych terenach. Natomiast społeczność lokalna nie ma poczucia sprawstwa ani wiedzy o konieczności brania odpowiedzialności za wygląd swoich miejscowości. Konieczne jest promowanie i implementacja metod partycypacyjnych w planowaniu przestrzennym, a także zmian o charakterze legislacyjnym. Z drugiej strony Dagmara kładzie nacisk na sporą dowolność, „sarmackość” podejmowania decyzji jaką daje się właścicielom ziemi w Polsce. Prowadzi to do wielu zakłóceń ładu krajobrazu, konfliktu wartości czy samowoli. Także ta kwestia wymaga uregulowań o charakterze legislacyjnym.

Impact

Dagmara w latach 90tych promowała partycypację społeczną w planowaniu, budziła środowiska postkomunistyczne. Wypróbowane wówczas modele przenosi ona na planowanie przestrzeni i architektury miejskiej. Zajmuje się ona także konsultacjami społecznymi przy planowaniu przestrzennym. Włącza w tych procesach społeczności w procesy decyzyjne, uczy ich współodpowiedzialności. Wersją kompletną jej wizji jest model miasta adaptacyjnego, w którym dochodzi do upodmiotowienia mieszkańca poprzez stworzenie kompleksowego systemu reagowania na jego potrzeby. Działa ona wielotorowo – z jednej strony wykorzystując partycypację we własnych projektach dla gmin etc. Modele wypracowane przez Dagmarę są replikowane przez inne organizacje działające w jej sektorze, przy podobnych projektach. Ma także swój wkład w rozwijanie nowych kierunków na studiach architektonicznych. Prowadzi też przykładowo konsultacje w sprawie ustawy o planowaniu przestrzennym w Ministerstwie Rozwoju, co dało jej możliwość testowania swoich idei na kilkudziesięciu gminach, i wykorzystania wniosków podczas tworzenia nowej ustawy o planowaniu przestrzennym, na poziomie krajowym. Bierze także udział w licznych konferencjach takich jak kongres rewitalizacyjny w Polsce, gdzie opowiadała jak efektywnie włączać ludzi w procesy konsultacyjne o przestrzeni.

Idea

Pomysł Dagmary odwołuje się do demokratyzacji procesu projektowania przestrzeni miejskich poprzez włączenie w ten proces jego interesariuszy. W projektowaniu stawia ona na pogłębiony dialog, odwołuje się do użytkownika, mieszkańca, przedsiębiorcy działającego na danym terenie. Swoje podejście nazywa deliberatywnym. Chodzi o to, aby każdy odbiorca projektu mógł mieć swój w niego wkład. Stara się angażować interesariuszy na ile to możliwe poprzez wspólną pracę z nimi na przykład poprzez warsztaty, spacery badawcze, wspólne dyskusje etc. Obecnie tworzy ona modele włączania mieszkańców, które można implementować na różnych poziomach przestrzeni. Doradza także gminom jak wpisać to w ich politykę rozwojową, tak aby dyskusja i zadawanie pytań mogły doprowadzić do konsensusu i uszanowania wzajemnych propozycji. Przekonuje, iż koniecznym jest wpisanie konsultacji społecznych w politykę gminy.

Vision

Obecnie pracuje ona nad zmianami w legislacji dotyczącej planowania przestrzennego. Jest na etapie testowania własnych, wypracowanych przez siebie technik, a także tych pochodzących z benchmarków, co w efekcie doprowadzi do decyzji dotyczących zmian prawnych. W najszerszym rozumieniu wizja Dagmary przejawia się w koncepcji miasta adaptacyjnego, które funkcjonuje w stanie symbiozy ze swoimi mieszkańcami, gdzie władze lokalne żyją potrzebami mieszkańców a oni uczą się odpowiedzialności za miasto i za przestrzeń. Wizja ta odwołuje się do modelu pętli, gdzie interesariusze miasta mogą zgłaszać problemy i pomysły, które następnie dostają się do wspólnej hurtowni danych, są segregowane i mają w kolejnych etapach wpływ na politykę władz miasta. Dagmara wdrożyła ten model w Niepołomicach – małym miasteczku w województwie małopolskim.

Motivation

Dagmarę do działania motywują ludzie. Jest też niezmiernie zadowolona widząc jak wypracowane przez nią metody zaczynają być replikowane i stosowane przez innych architektów czy urbanistów. Cieszy ją gdy czuje, że to co robi ma głęboki sens i przynosi zyski w rozumieniu zarówno społecznym jak i ekonomicznym, a także gdy wpływ jej technik zaczyna osiągać dużą skalę – od testów w małej gminie po zmiany legislacyjne. Najlepiej jak jej uczniowie i naśladowcy mogą już zostać pozostawieni sami i działać na rzecz współuczestnictwa. Wówczas czuje, że to co robi ma sens.

Share this profile

Download as PDF

Download

Nowości Ashoki

Kliknij tutaj i zapisz się na comiesięczne Nowości Ashoki

Newsletter - Ashoka Poland

Wysyłając ten formularz wyrażam zgodę na przetwarzanie moich Danych Osobowych poza Europejskim Obszarem Gospodarczym, tak jak zostało to opisane w Polityce Prywatności.